Pedagog Gözüyle

ANNE - BABA - ÇOCUK İLİŞKİLERİ

Günümüz koşulları içinde gördüğümüz ve yaşadığımız gerçekler var. Çocuklarla birlikte olduğumuz süreçlerde onlardan aldığımız geri bildirimler veya onları izleyerek, gözleyerek yaptığımız değerlendirmeler neticesinde ne yazık ki, ebeveynin çocukları ile yüz yüze iletişim kuracak şekilde birlikte olamadıklarını, iletişim kuramadıklarını görüyoruz. Oysa çocukları besleyen en büyük gereksinimlerden biri ilgi, onlara yeterli zaman ayırılabilmesidir. Bu, gün içinde çok yoğun çalışan ebeveyn için, ½ saatlik bir süreyi kaliteli olarak kullanmak şeklinde olabilir. Geç saatte eve gelen baba, .çocuğunu uykuya götürerek o süreyi kullanıp, bir hikâye okuyup, günün konularını konuşarak bir iletişim kurabilir. Bu süreç bile çocuk için yeterli olacaktır. O’na ait olan dikkatin başka tarafa yönelmediği bir zamanı doya doya yaşadığı anda ilişkiler daha düzelecek, çocuk ruhsal açıdan doyurulmuş olacak, “Seni görüyorum, seviyorum ve sana değer veriyorum.” mesajını alacaktır.


Yapılan birçok araştırma baba ile özellikle erkek çocuk arasında ilişki azalması neticesinde çocuğun ruhsal ve sosyal yaşamında dalgalanmalar olduğunu ortaya koymuştur. Bir diğer konu da, anne – babanın sahip olamadıklarına, yaşayamadıklarına çocuklarının yaşaması yönünde yaptıklarıdır. Özellikle yoğun çalışan anne ve baba, bu koşullarda azalan ebeveyn – çocuk diyaloğunu ya suçluluk duygularıyla abartılmış bir sevgi ve sonsuz hoşgörüyle, ya da bu ilgi azlığının yerine maddeleri (oyuncak, şeker vb.) koyarak telafi etmeye çalışmaktadırlar. Yine görülen bir başka davranış biçimi de, tutarlı ve kararlı olamamaktır. Bazen çok baskılı, bazen çok gevşek davranmak, dengesiz, kararsız ve tutarsız bir davranış sergilenmesine neden oluyor.

Çocuklar bu durumda yaptıkları hangi davranışın sonunda ne tepkiyle karşılaşacaklarını bilemiyor, belirsizlik ve endişe yaşıyorlar. Belirsizlik çocukta güven duygusunun gelişimine ket vuruyor. Çocuk, karşısında güveneceği, tutarlı ve kararlı, ortak disiplin anlayışını benimsemiş ebeveyn görmek isteyecektir.


Çocuk çabasının takdir edilmesini bekler. Daima olumsuz geri bildirimler, “yapamadın”, “yine oyuncaklarını toplamamışsın”, “ne zaman öğreneceksin bunları?” alan, yaptığı olumsuz davranışların sürekli görülüp söylenip, olumlu davranışlarının dikkate alınmaması çocuğun şevkini kırar. Olumsuz bir şey söylenecekse bile, önce olumlu bir davranışı ödüllendirip, sonra diğeri söylenmeli. “Ben sana güveniyorum” mesajıdır, duyurusudur bu!


Bir diğer davranış biçimi, koşulsuz her istediğini yerine getirmektir. Çocuk arka arkaya üç, dört istekte bulunur, hepsinin olmasını ister ve ebeveyn yapar. Bazen anne – baba arasında bir konuda oluşan disiplin karmaşasında, çocuk nasıl davranırsa sonuca ulaşacağını bilir ve amacına ulaşmak için ağlar, bağırır, tepinir ve karşı tarafı pes ettirir. Çocuk her istediğinin istediği anda veya hepsinin olamayacağını ebeveyn tutumu ve davranışları ile öğrenir. Bunu öğrenmesi, çocuğun daha sonra katılacağı okul, sosyal hayat içinde mutlu olabilmesini sağlayacaktır. Aksi takdirde, her girdiği ortamda, herkesten bunu bekleyecek, bulamayınca da mutsuz olacaktır. Kısa vadede mutlu ama uzun vadede mutsuz…


Çocuk bir şeyleri elde etmek için çaba sarfetmeyi, beklemeyi, emek vermeyi öğrenmelidir. Ancak böyle olursa, sahip olduklarının değerini anlayabilecektir. Yetişkinlerde de görülen bu duygu, çocukluğunun bu dönemlerinde kazanılmaktadır. Ebeveyn olarak O’na yardımcı olmalıyız.


Değinmek istediğim bir konu da, günümüz ağır çalışma koşullarında “akşam yemeği” keyfinin ve güzelliğinin çok fazla yaşanamaması ki, üzücü bir durum. Akşam yemekleri, tüm ailenin bir araya geldiği, çocuğun biz sevgi dolu, paylaşımcı bir aileyiz,“ben güvendeyim” mesajı aldığı bir süredir. Herkesin birbirleri ile günlük paylaşımları yaşadığı, duygularını anlattığı, iletişim içinde oldukları çok güzel bir paylaşım zamanıdır. Biten yemeğin ardından masanın birlikte toplanması, aile içi dayanışmanın, sorumluluğun göstergesidir ki, çocuğu ailenin bir ferdi ve kimlik olarak ortaya koyar.


Annenin babanın işbirliği, birbiri ile olan sevgi ve saygı dolu ilişkileri, paylaşımları çocuk için en iyi modeldir, sağlıklı ruhsal gelişimini sağlamaktadır.
Unutmayın ki, onlar sizi taklit ediyor ve model alıyorlar. Doğru rol model olmak sizin elinizde…

Her zamanki gibi sevgiyle…

Pedagog Funda Ayra
Begonvil Çocuk Evi

Pedagoğumuzun Tüm Yazıları

- Hayır Diyebilmek ve Sınırları Belirleyebilmek

- “İlgi Obezi” Çocuklar!

- Kendimizi onun yerine koyuyoruz. ( Empati )

- Anne - Baba - Çocuk İlişkileri